درباره شیپا

شیپا؛ حلقه اتصال
مردم، ایده و میدان

داستان شیپا از یک پرسش شروع شد: اگر قرار است مردم در ساختن جامعه نقش داشته باشند، این مشارکت چگونه باید اتفاق بیفتد؟

از یک «چگونه؟»تا ساختن یک مدل
شیپا
فکر
مردم
میدان
شیپا شبکه یاریگران پیشرفت ایران
۰۱ / آغاز

مسئله از جایی شروع شد که یک «چگونه؟» شکل گرفت

خرداد ۱۳۹۸

در دیدار جمعی از دانشجویان، رهبر انقلاب از ورود انقلاب اسلامی به مرحله‌ای تازه سخن گفتند: «خودسازی، جامعه‌پردازی و تمدن‌سازی».

این حرف فقط درباره‌ی مقصد نبود؛ درباره‌ی راه رسیدن به آن هم بود.

از یک حرکت عمومی، معقول و منضبط؛ حرکتی که جوانان متعهد در آن نقش محوری دارند، مردم پشتوانه‌ی آن‌اند و حلقه‌های میانی و نخبگان فکری به آن جهت می‌دهند.

پیمایش‌های اجتماعی تصویر امیدوارکننده‌ای نشان نمی‌دادند. مشارکت مردم پایین بود و بسیاری از مجموعه‌های انقلابی نیز، با وجود جدیت و انگیزه، بیشتر در دایره‌ی خودشان فعالیت می‌کردند.

اگر قرار است مردم در ساختن جامعه نقش داشته باشند، این مشارکت چگونه باید اتفاق بیفتد؟

گفت‌وگو با ده‌ها نفر از خبرگان حوزه نشان داد مشکل فقط کمبود نیرو یا ایده نیست؛ چیزی که جای آن خالی بود، الگویی برای شکل دادن به یک حرکت عمومی، هدایت آن و سازمان دادن توان مردم بود.

ایده‌ی شیپا از همین پرسش شکل گرفت.

۰۲ / مسئله

چرا مسئله‌ها تمام نمی‌شوند؟

وقتی مسائل کنار هم قرار می‌گیرند، تصویر عمیق‌تری از مسئله شکل می‌گیرد.

تورممسکنکاهش فرزندآوریپیری جمعیتبی‌اعتمادیشکاف طبقاتی
مسئله
فقط یک مسئله نیست
۱ساختارهای کلان معیوب

شیوه‌ی اداره و سیاست‌گذاری در سطح کلان.

۲نظامات اجتماعی ناکارآمد

سازوکارهایی که توان حل مسئله را محدود می‌کنند.

۳نبود حضور ساختاریافته مردم

بخش بزرگی از توان جامعه وارد فرآیند حل مسئله نمی‌شود.

چگونه می‌توان مردم را از تماشای مسائل کشور، به مشارکت سازمان‌یافته در حل آنها رساند؟
۰۳ / جایگاه شیپا

چیزی میان مردم و حاکمیت

سمت حاکمیتحاکمیت و سیاست‌گذارانگفت‌وگو و رفع موانع ساختاری
سمت مردمتوان و تجربه‌ی مردمشبکه‌سازی و ورود آگاهانه به میدان

شیپا نه دولت است که بخواهد جای مردم تصمیم بگیرد و نه تجمعی مردمی که صرفاً به‌خاطر یک دغدغه‌ی مشترک کنار هم آمده باشند.

شیپا یک حلقه‌ی میانی است. این حلقه باید دانش و ایده‌های نخبگانی را به توان و تجربه‌ی مردم نزدیک کند؛ ایده‌ها را به زبان مردم درآورد و امکان ورود آگاهانه و هماهنگ مردم به میدان را فراهم کند.

از یک طرف با حاکمیت و سیاست‌گذاران گفت‌وگو می‌کند تا موانع ساختاری برطرف شود و از طرف دیگر، مجموعه‌های پراکنده‌ی مردمی را به شبکه‌ای هماهنگ و آگاه نزدیک می‌کند.

هدف، یک ارتباط مقطعی نیست؛ ساختن سازوکاری برای یک فرآیند دائمی است.
۰۴ / مدل

تفاوت از جایی شروع می‌شود که نگاه تغییر کند

از

دنبال کردن مسئله در حد یک محله یا شهر

به

مسائل کلان و فراگیر کشور، بر مبنای الگوی پیشرفت ایرانی‌اسلامی

از

همراه کردن مردم با موج‌های احساسی

به

گفتمان‌سازی و تفاهم؛ رشد تدریجی قدرت تحلیل مردم

از

سازمانی متمرکز و سلسله‌مراتبی

به

شبکه‌ای غیرمتمرکز با «هرم معکوس» و انگیزه‌ی ایثار و وقف

از

مشارکت مقطعی مردم

به

بسترهای قانونی و دائمی برای حضور مردم در تصمیم‌سازی

۰۵ / چهار پایه

چهار پایه برای یک حرکت

چهار عنصر کنار هم، تصویر مدل موردنظر شیپا را می‌سازند.

۰۱

حرکت عمومی

یک جنبش ملی، منظم و مستمر مردمی.

۰۲

جوانان متعهد

جوانانی که پیشران و هدایت‌کننده‌ی این حرکت‌اند.

۰۳

ظرفیت ملت

اتکا به سرمایه‌ی انسانی ایران، نه صرفاً ساختارهای رسمی.

۰۴

حلقه‌های میانی

جهت‌دهی فکری و مدنی راهکارها از طریق جریان نخبگان.

سقف مشترک: تمدن نوین اسلامی
۰۶ / اجرا

فکر، آموزش، میدان

ایده باید از اندیشکده عبور کند، فهمیده شود، وارد میدان شود و تجربه‌ی میدان دوباره به فکر برگردد.

فکراندیشکده
آموزشمدرسه
میداننهضت
تجربه‌ی میدان ↩ بازگشت به فکر
فکر

اندیشکده؛ جایی که مسئله به فکر تبدیل می‌شود

رساله‌ها، تجربه‌ی مراکز اندیشه‌ورزی و بیانات رهبری از منابع ایده‌اند. شورای علمی و اساتید مشاور، آنها را بررسی و چکش‌کاری می‌کنند تا به محتوای آموزشی مدون، بسته‌های عملیاتی و مربیان تربیت‌شده برسند.

بیش از ۵۰ مسئله‌ی کلان شناسایی شده است.
آموزش

مدرسه؛ جایی که فکر قابل فهم می‌شود

محتوا از طریق دانشگاه‌ها، مساجد، هیئات، شهرستان‌ها و پلتفرم‌های مجازی در اختیار مردم قرار می‌گیرد.

هدف سال نخست: ۱۰۰ هزار نفر
میدان

نهضت؛ جایی که فکر خودش را نشان می‌دهد

فارغ‌التحصیلان در هسته‌های عملیاتی کوچک و متمرکز سازمان‌دهی می‌شوند تا مسئله‌ای مشخص را در جغرافیای خودشان دنبال کنند و تجربه را ثبت و منتقل کنند.

دغدغه‌ی هسته‌ها، پیشرفت انقلاب اسلامی است.
۰۷ / یک تجربه واقعی

وقتی مدل از روی کاغذ وارد میدان شد

نمونه‌ی «زیست‌شهرهای نوین مولد» نشان داد چرخه چگونه می‌تواند کار کند.

نقطه شروعبررسی نزدیک به ۵۰ اندیشکده و مجموعه فکری

در نهایت، اندیشکده‌ی «زیست‌شهر» برای طرح مسئله‌ی مسکن و شهرسازی انتخاب شد.

۵۰۰اسفند ۱۴۰۱

دوره اول با همکاری مدرسه تفکر و نوآوری نگاه

۱٬۸۰۰فروردین ۱۴۰۲

دوره دوم و توسعه محتوای تخصصی

۱٬۵۰۰اردیبهشت ۱۴۰۲

دوره سوم و گسترش مطالبه‌گری

۱٬۵۰۰خرداد ۱۴۰۲

دوره چهارم با فارغ‌التحصیلان به‌عنوان مربی

و بعد، میدان۲ پروژه اجرایی در کرمان

با شبکه‌سازی با مسئولان محلی تصویب شد.

اثر گفتمانیورود ایده‌ها به مطالبه‌گری ملی

از جمله توسعه افقی شهرها و نقد احتکار زمین.

ایده → آموزش → شبکه → تغییر میدان → تجربه → ایده
۰۸ / قدم بعد

بزرگ‌تر کردن آزمایش

شیپا هنوز به نقطه‌ی پایان نرسیده است؛ قدم بعدی، ساختن زیرساخت پایدارتر برای ادامه‌ی همین مسیر در مقیاسی بزرگ‌تر است.

هرم معکوسخدمت ← مردمهزینه ← نذر و وقف

هدف، تبدیل شیپا به یک مجموعه‌ی درآمدزا نیست. خدمات تا حد امکان رایگان در اختیار مردم قرار می‌گیرد و هزینه‌ی شبکه از مسیر نذر، وقف و مشارکت داوطلبانه‌ی حامیانی تأمین می‌شود که خودشان بخشی از شبکه‌اند، نه مشتریانی بیرون از آن.

۰۹ / همراهی

اگر برای شما هم مهم است

شیپا قرار نیست به‌جای مردم پیشرفت ایران را بسازد؛ قرار است بستری بسازد تا آدم‌های مختلف بتوانند در این مسیر سهمی داشته باشند.

برای اندیشه‌ورزان

ایده‌ای برای یک مسئله‌ی کلان دارید؟

اندیشکده‌ی شیپا نقطه‌ی شروع گفت‌وگو و چکش‌کاری ایده است.

شروع گفت‌وگو
برای کنشگران

می‌خواهید در شهر یا استان خودتان کاری را پیش ببرید؟

به هسته‌های عملیاتی نهضت شیپا بپیوندید.

تشکیل هسته
برای حامیان

می‌خواهید در تأمین هزینه‌ی این مسیر سهیم باشید؟

نذر ماهیانه راهی برای حمایت از گسترش این شبکه است.

پیوستن به نذر ماهیانه
شیپا
چگونه می‌توان مردم را از تماشای مسائل کشور، به مشارکت در حل آنها رساند؟

این سؤال هنوز تمام نشده است؛ شیپا هم هنوز در حال ساختن پاسخ آن است.